Kafkasyada iki önmeli merkez: Bakü ve Batum

Birbirini izleyen günlerde Bakü ve Batum'u ziyaret etme fırsatı buldum. Bakü, Hazar Denizi kıyısında Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başşehri, Batum ise Karadeniz kıyısında Acara Özerk Cumhuriyetinin başşehri. Bu iki şehrin yapıları ve gelecekleri arasında ilgi çekici bir benzerlik var. Büyüklük ve ekonomik potansiyel açısından iki şehri birbiriyle karşılaştırmak imkansız. Zira Bakü bir buçuk milyonu aşan nüfusuyla bölgenin en büyük büyüğü ve giderek artan bir potansiyelle de dünya enerji merkezlerinden biri konumuna geliyor. Batum içinse böyle bir özellik yok.

Hazar Denizi kıyısında Apşeron yarımadasında kurulu Bakü'ya dışarıdan gelenlerin ilk fark edecekleri özellik şehrin bir şantiye görünümünde oluşudur. Gerçekten de şehrin her tarafından hızlı bir yapılaşma, yenilenme ve yeniden imar ve inşa çalışması var.

Sovyetler Birliği döneminde de önemli şehirlerden biri olan Bakü'nün önemi sadece burada çıkarılmakta olan petrolle ilgili değil. Doğal güzellikleri, deniz kıyısında bir sayfiye yeri olması, tarihsel bakımdan bölgede önemli rol oynamış bulunması, kıtalararası ticaret yollarının geçiş noktasında bulunması, ılıman bir iklime sahip olması gibi özellikler de şehrin önemini artırmıştır.

Sovyetler döneminin mimari tarzı şehre damgasını vurmuş durumda. Geniş caddeler ve bulvarlar, görkemli kamu binaları, büyük parklar ve eğlence yerleri, halkı sosyalleştirmeye yönelik duvar resimleri ve tablolar hala şehrin belli yerlerinde varlığını sürdürüyor. Özellikle 19.yüzyıl sonlarında ve geçen yüzyılın ilk yarısında inşa edilmiş yapıların görkemli görünümleri, dış cephe işlemeleri dikkat çekici. Azerbaycan'ın yetiştirdiği ünlü edebiyatçıların, müzisyenlerin, siyasetçilerin ve kültür adamlarının heykelleri şehrin caddelerini ve bazı kamu binalarının girişleri süslemektedir.

Bakü'de yaşayanlar petrolün kendileri için ne anlam ifade ettiğinin farkındalar. Devreye giren BTC petrol boru hattı ile giderek artan petrol gelirlerinin ülkenin ekonomik refahını hızlı şekilde artıracağını umuyorlar. Zaten şehirdeki hummalı imar faaliyetinin gerisindeki temel saikin petrol gelirleri olduğunun herkes farkında. Şehirde hizmete giren beş yıldızlı otellerde rastlanan yabancıların yoğunluğu dünyanın bu ülkeye olan ilgisini göstermektedir. Ülkeye yabancı sermaye geliyor, yabancılar burada çeşitli düzeylerde iş tutuyor ve ülkenin imarına katkıda bulunuyorlar. Bunları gören Azeri halkının kendisine güveni büyük. Kısa zamanda bölgenin en müreffeh ülkesi haline geleceklerine eminler.

Halkı derinden etkileyen Dağlık Karabağ sorunu ülkenin birincil meselesi olarak çözüm bekliyor. Her yerde, her toplantıda, her ortamda bu soruna bir biçimde değiniliyor, çözümüne ilişkin duygular dile getiriliyor, kahramanlık duygular depreşiyor, milliyetçi ifadeler öne çıkıyor. Dünyanın soruna olan ilgisizliği Azerileri derinden etkiliyor; hatta bu sorunun kendi gelişmelerini engellemek ve bölgede etkin bir güç haline gelmelerini önlemek için yaratıldığı kanaati egemen. Bütün toplumu derinden etkileyen Karabağ sorununun çözümü konusunda ümitler yüksek olsa da somut ve rasyonel bir çözümün gözükmemesi üzücüdür.

Kafkasya bölgesinin diğer ucundaki Batum ise Karadeniz kıyısında tropikal bir bölgede ve Acara Özerk Cumhuriyeti'nin başşehri konumunda. Batum şehir olarak yüz elli bin nüfusuyla orta boy bir şehir olmasına rağmen sahip olduğu imkanlar ve gösterdiği gelişme potansiyeli açısından son derece dinamik ve yeniden imar edilen bir yer olarak görülüyor. Batum'a gelen biri ilk bakışta, aynen Bakü'de olduğu gibi şehrin imarına yönelik çabaları ve yatırımları fark edecektir. İlk defa yirmi sene önce ziyaret ettiğim Batum, sakin bir turizm beldesi görünümündeydi. Sovyetler Birliği'nin muhtelif ülkelerinden binlerce turist buraya geliyor ve tatillerini geçiriyorlardı. Temiz ve geniş cadde ve sokakları, bakımlı bulvarı ve plajları vardı. Sovyetlerin dağılmasından sonra ziyaret ettiğimde ise tam bir felaketle karşılaşmıştım. Şehir bir harabe halindeydi; bakımsız cadde ve sokaklar, kapanan mağazalar, terk edilen evler, kapısı kilitli tesisler ve her tarafta hakim olan güvensizlik şehri teslim almıştı. Yine birkaç sene sonra bir günlüğüne gittiğimde ülkede yaşanan siyasi kaos Batum'u da yaşanamaz hale getirmişti.

Bugünse bambaşka bir Batum'la karşı karşıyayız. Eskisi gibi nispeten temiz ve bakımlı cadde ve sokaklar öne çıkmış, güvenlik problemi çözümlenmiş, şehirde otorite tesis edilmiş, şehir baştan sona hummalı bir imar faaliyetine girmiş gözüküyor. Bölgedeki özerk yönetim, şehrin gelişmesini turizm, hafif sanayi ve tarım üzerine oturtmuş ve bu sektörlerin teşviki hususunda son derece cesur politikalar uyguluyor. Son iki yılda birkaç milyar dolarlık yatırım yapıldığı belirtiliyor. Bu yatırımlarda Türk, Kazak ve Danimarkalıların önde olduğu görülüyor. Türkiye'den TAV'ın Batum Havaalanı inşaatını yapması ve bunun 6 Mayısta hizmete açılacak olması çok önemli. Bunun yanında başka yatırımlar da var.

Batum'da inşaat sektörü en hızlı büyüyen bir sektör. Şehir adeta yeniden inşa ediliyor. Bu süreçte yönetimin hızla gerçekleştirdiği özelleştirmeler çok cesurca...

Kafkasyanın iki önemli şehri Bakü ve Batum yeniden yapılanıp imar ve inşa ediliyorlar. Biri petrolün, diğeri ise turizmin merkezi olmaya aday.

  • 19/01/2015
  • 779

კომენტარები

განაახლეთ

სტატიები

REZO AZİZ MİKELADZE

ისე ვცხოვრობთ, თითქოს არასოდეს ველით სიკვდილს

Müfit YÜKSEL

Gürcistan-Batum notları-2

Müfit YÜKSEL

Gürcistan-Batum notları-1

REZO AZİZ MİKELADZE

Cemaat ve Cami

Müfit YÜKSEL

KAFKASLARDAKİ SAVAŞ GÜRCİSTAN VE TÜRKİYE

REZO AZİZ MİKELADZE

Hatim Duası

REZO AZİZ MİKELADZE

Dünya Barışı için Dinin Önemi

REZO AZİZ MİKELADZE

İtidalin önemi

Müfit YÜKSEL

Gürcistan-Acara Notları-1

Müfit Yüksel

Gürcistan-Acara Notları-3

REZO AZİZ MİKELADZE

Lanetli bu köy!

REZO AZİZ MİKELADZE

Ölçünün temel birimi: Doğru yol!

REZO AZİZ MİKELADZE

İnanç konuşma ve davranış setleri

Hüseyin Öztürk

Osmanlı Gürcistan’ı

Muhammet Yunus KAYA

Gürcistan'a Yönelik Bir Gönül Hizmeti

Muhammet Yunus KAYA

GÜRCİSTAN MÜSLÜMANLARI

Davut DURSUN

Batum ey Batum!

Müfit YÜKSEL

KAFKASLARDAKİ SAVAŞ VE TÜRKİYE

REZO AZİZ MİKELADZE

KUTLU DOĞUM

Nusret Çiçek

Savaşanlarla savaştıranlar

Davut DURSUN

Kafkasyada iki önmeli merkez: Bakü ve Batum


HUTBEMedine'den Canlı YayınKabe'den Canlı Yayın
ლოცვის დროს ბათუმში 20.11.2017
ცისკარი მზე ლანჩი დღის მეორე ნახევარში საღამო ღამ.ლოცვა